Amstaff - ofiara medi�w

Ofiara medi�w
Anna Redlicka

Wed�ug znawc�w rasy amstaffy s� niezwykle serdeczne, domownik�w obdarzaj� mi�o�ci� i oddaniem.

Ponad wszystko ceni� sobie blisko�� opiekuna: wsp�lne zabawy, spacery i nauk�, do kt�rej maj� wyj�tkow� smyka�k�.
Tymczasem w mediach przedstawiane s� jako potwory, maszyny do zabijania z piek�a rodem. Jak jest naprawd�?

Ciesz� si� z�� s�aw� i to nie tylko w Polsce. Ameryka�skie staffordshire terriery bywaj� negatywnymi bohaterami doniesie� prasowych i reporta�y telewizyjnych, w kt�rych obwiniane s� o wyj�tkowo krwio�ercze sk�onno�ci. Po tragicznych wypadkach pogryzie� w wielu krajach trafi�y na pierwsze miejsca list ras niebezpiecznych, w niekt�rych nawet zakazano ich hodowli. O tym, jakie naprawd� s� amstaffy, rozmawiamy z Ann� �ero, kt�ra hoduje psy tej rasy pod przydomkiem Sentinel od 1993 roku.

Przyjaciel Pies: Amstaffy ciesz� si� nie najlepsz� opini�. Jak si� �yje pod jednym dachem z takim niezbyt �atwym psem?

Na twarzy mojej rozm�wczyni odbijaj� si� z trudem skrywane emocje. Kiedy odpowiada, g�os jej lekko dr�y z oburzenia...

Anna �ero: Jak to nie�atwym, dlaczego nie�atwym? To bardzo mi�e psy, niezwykle oddane w�a�cicielowi. Ka�dy z domownik�w kochany jest przez amstaffa bezgranicznie, oboj�tne, czy to dziecko, czy doros�y. To bardzo bystre psy, kt�re doskonale si� szkoli.

PP: W ten spos�b m�wi� o swojej ulubionej rasie wszyscy hodowcy. Jednak peki�czyki czy mopsy nie zapracowa�y na opini� morderc�w.

A�: Nie mo�na robi� takich por�wna�. To ma�e pieski i nikt nie traktuje powa�nie ich si�y fizycznej.

PP: Zgoda, z�y przyk�ad. A dogi niemieckie czy dogi de Bordeaux? Nikt nie twierdzi, �e to urodzeni mordercy.

A�: Wszystkie psy gryz�. Bez wyj�tku. Nie b�d� przytacza�, kt�ra rasa stoi na czele czarnej listy. Powiem tylko, �e nie jest to amstaff. Niestety, ten pies mia� to nieszcz�cie, �e w pewnym momencie sta� si� niezwykle popularny. Kilka wypadk�w i zosta� bohaterem medialnym. To media zrobi�y z niego morderc�.

PP: Jednak media, nawet te goni�ce za sensacj�, nie wzi�y sobie tych doniesie� z powietrza, musi w nich tkwi� cho� ziarenko prawdy?

Emocje mojej rozm�wczyni nieco opadaj�.
A�: Ludzi fascynuje, a jednocze�nie troch� przera�a si�a fizyczna tych ps�w. Amstaff jest nie tylko bardzo silny, ale i nies�ychanie zwinny, w dodatku ma w sobie ci�to�� teriera. Jest r�wnie� inteligentny. W nieodpowiednich r�kach mo�e by� naprawd� niebezpieczny. Ale nie bardziej niebezpieczny ni� inne psy. Ze wzgl�du na jego niechlubn� histori� ludzie robi� z niego krwio�erczego potwora, bezmy�ln� maszyn� zdoln� tylko do zabijania. Wi�kszo�� ludzi nie jest w stanie odr�ni� bulteriera od amstaffa czy buldoga, ale zdanie na temat american staffordshire terrier�w maj� ju� wyrobione. Niestety dotyczy to r�wnie� dziennikarzy.

PP: A co to znaczy w nieodpowiednich r�kach? Czy chodzi o tych, kt�rzy kupuj� pierwszego w �yciu psa?

A�: Nie, to nie to. Je�li cz�owiek dysponuje odpowiedni� wewn�trzn� si�� i kupuje psa z dobrych pobudek, to nie ma znaczenia, czy to jego pierwszy pies, czy nie. Jak cz�owiek jest ciekawy psa i chce si� z nim dogada�, to przy niewielkiej pomocy hodowcy lub dobrego szkoleniowca, stosuj�c si� do ich wskaz�wek, poradzi sobie tak�e z amstaffem.

To pies niezwykle aktywny, kt�ry potrzebuje du�o ruchu. Nie nadaje si� do trzymania w kojcu, nie tylko ze wzgl�du na kr�tk� sier��, ale r�wnie� z tego powodu, �e potrzebuje blisko�ci cz�owieka. Jest inteligentny, wi�c nie mo�e si� nudzi� na kanapie, nie wystarczy mu te� pobieganie po ogr�dku. Trzeba z nim �wiczy�, trzeba mu dawa� zadania do wykonania. Amstaff uwielbia rowerowe wycieczki, p�ywanie i aportowanie. Doskonale sprawdza si� w zawodach obedience i agility.
PP: Agility?

A�: W Polsce to si� rzadko zdarza, a amstaffy potrafi� by� lepsze nawet od border collie.

PP: Jakie jeszcze warunki powinien spe�nia� przysz�y w�a�ciciel amstaffa?

A�: Jak w�a�ciciel ka�dego innego psa powinien by� konsekwentny, opanowany i przede wszystkim odpowiedzialny. Nieszcz�ciem dla rasy s� ci, kt�rzy kupuj� sobie amstaffa zamiast pistoletu, �eby si� poczu� bezpieczniej. Tacy potrafi� bez sensu wyostrza� psa, a potem nad nim nie panuj�. Co gorsza, pod�wiadomie szczuj� go na innych, amstaff �wietnie wyczuwa, kiedy w�a�ciciel zach�ca go do ataku, nawet nic nie m�wi�c.

PP: W takim razie wielka odpowiedzialno�� spada na hodowc� przy sprzeda�y szczeni�t.

A�: Tote� odpowiedzialni hodowcy zrzeszeni w Zwi�zku Kynologicznym przeprowadzaj� bardzo staranny, szczeg�owy wywiad, zanim zdecyduj� si� na sprzeda� szczeni�cia. Ogromnym problemem s� dla nas ?hodowcy? ps�w bez papier�w, nigdzie niezrzeszeni, kt�rzy nie zwracaj� uwagi ani na charakter ?produkowanych? przez siebie zwierz�t, ani na to, komu i w jakim celu je sprzedaj�. W wypadkach z udzia�em amstaff�w jak do tej pory bra�y udzia� psy hodowane bez papier�w, a zatem w typie amstaffa. Ale tego ju� nikt nie docieka. Ja z wieloma nabywcami moich szczeni�t utrzymuj� �cis�y kontakt. Oni wiedz�, �e w ka�dej chwili mog� mnie poprosi� o pomoc i rad�.

PP: A jak zachowuj� si� amstaffy w stosunku do innych ps�w?

A�: No c�, kiedy� ich przodkowie hodowani byli do walk, wi�c amstaffy potrafi� zadziera� z innymi psami. Ale s� te� pewne swojej si�y, a dobrze wychowane nie atakuj� pierwsze. Dla odpowiedzialnego w�a�ciciela amstaffa najwi�kszym problemem s� inne psy puszczone luzem bez nadzoru, kt�re zaczepiaj�, prowokuj�, atakuj�. Tego �aden amstaff nie wytrzyma, a kiedy ju� zaatakuje, to nieszcz�cie gotowe.

PP: A w domu pewnie trzeba je od siebie rozdziela�?

A�: Ale� sk�d! Kiedy jeste�my w domu, psy chodz� razem. Samce rozdziela si�, gdy kt�ra� z suk ma cieczk�. No i kiedy wychodzimy, tak na wszelki wypadek. M�ode psiaki s� zamykane, a emeryci str�uj� na kanapach.

PP: A inne zwierz�ta?
A�: Znam wiele hodowli, w kt�rych amstaffy mieszkaj� pod jednym dachem z innymi zwierz�tami. Moje �pi� z jamnikiem i kotem, ma�o tego, broni� domowego kota przed obcymi psami i kotami.

PP: Jednak takie du�e, silne psy zapewne nie bardzo nadaj� si� dla rodzin z dzie�mi?

A�: Jak ju� m�wi�am, amstaffy s� bardzo oddane rodzinie. Amerykanie nazywaj� je najczulszymi nia�kami i one rzeczywi�cie s� bardzo delikatne w stosunku do dzieci, bardzo opieku�cze. Ale tak jak ka�dego innego psa nie nale�y zostawia� amstaffa samego z dzie�mi, bez nadzoru doros�ych.

PP: Czy amstaff jest bardzo wymagaj�cy, je�li chodzi o �ywienie?

A�: To zale�y od wieku psa. Szczeni�ta, m�ode, rosn�ce psy, szczenne suki potrzebuj� wysokobia�kowej, wysokoenergetycznej karmy. Doros�ym, zw�aszcza p�dz�cym leniwy �ywot kanapowca, mo�na obni�y� dzienn� dawk� bia�ka, ale dopiero kiedy pies jest w pe�ni rozwini�ty. Rosn�cy amstaff nie mo�e by� zbyt szczup�y. Ja nawet wol�, kiedy szczeni�ta s� t�u�ciutkie, cho� oczywi�cie nie monstrualnie zapasione, bo wtedy maj� przeci��one stawy.

PP: O ruchu ju� pokr�tce wspomnieli�my, ale wr��my do tego tematu...

A�: Amstaff potrzebuje sporo ruchu, nie tylko ze wzgl�du na charakter i konieczno�� roz�adowania nadmiaru energii. On potrzebuje codziennych intensywnych �wicze� i towarzystwa cz�owieka. Taki spacer z aportowaniem, �wiczeniem pos�usze�stwa czy pokonywaniem przeszk�d znakomicie wzmacnia wi� pomi�dzy nim i w�a�cicielem, co w przypadku ps�w tej rasy jest nies�ychanie wa�ne.

PP: A na co choruj� amstaffy?

A�: To zdrowe i odporne psy. Ale te� bardzo wytrzyma�e na b�l, wi�c czasem w�a�ciciel mo�e nie zauwa�y�, �e amstaffowi co� dolega. Trzeba naprawd� dobrze zna� swojego pupila, aby nie przegapi� objaw�w choroby. Bardzo cz�stym urazem mechanicznym u amstaff�w s� naderwania lub wr�cz zerwania wi�zade� krzy�owych w kolanach. Te bardzo �ywe i aktywne psy uwielbiaj� skaka�, a kiedy naci�gn� wi�zad�o, ignoruj� b�l i skacz� dalej. M�dry w�a�ciciel powinien umie� wyhamowa� nadmiern� ruchliwo�� swojego podopiecznego. Sporym problemem u amstaff�w jest podatno�� na alergie, i to wszelkiego rodzaju: pokarmowe, kontaktowe, na ugryzienia owad�w.

PP: A jakich problem�w w hodowli mo�e spodziewa� si� przysz�y hodowca amstaff�w?
A�: Wed�ug mnie najwi�kszym problemem w hodowli jest znalezienie w�a�ciwych opiekun�w dla wyhodowanych szczeni�t. Przy kryciu i porodzie nie ma wi�kszych problem�w, a suki s� dobrymi, troskliwymi matkami. Wa�ne jest tylko to, aby nie dopuszcza� do hodowli zwierz�t o niezr�wnowa�onym charakterze.

PP: Czym zatem r�ni si� amstaff od innych ps�w?

A�: W�a�ciwie niczym. Jak wszystkie psy potrzebuje mi�o�ci i czu�o�ci, w�a�ciwej opieki i dobrego wychowania. Trzeba wiedzie�, �e to pies, kt�ry �lepo ufa w�a�cicielowi i bardzo si� do niego przywi�zuje.

Rozmawia�a Anna Redlicka

Historia rasy

W drugiej po�owie XIX wieku brytyjscy imigranci przywie�li do Ameryki swoje ?bull and terriers? (hodowane do walk miesza�ce buldoga i rozmaitych terier�w). W USA nazywano je ?pit bull terrier?, ?american bull terrier? lub ?yankee terrier?. Wykorzystywano je do bardzo popularnych w�wczas walk ps�w. Dopiero w roku 1936 opracowano wzorzec tej ameryka�skiej rasy, zarejestrowanej jako staffordshire terrier, a od roku 1972 jako american staffordshire terrier. Zmiana nazwy mia�a na celu oddzielenie psa wystawowego od psa walcz�cego. Z czasem cz�ciowo zmieniony zosta� zar�wno wygl�d, jak i charakter tego psa. Cho� walki ps�w zosta�y oficjalnie zakazane, nadal hoduje si� pitbule, lecz ani American Kennel Club, ani Brytyjski Kennel Club, ani FCI nie uznaj� tej rasy, kt�rej wzorzec dopuszcza znaczn� rozpi�to�� wzrostu i wagi, rozmaite umaszczenia i wygl�d. Pit bull terrier ma by� przede wszystkim psem ci�tym, odwa�nym i powinien wykazywa� nieustann� wol� walki. W kilku krajach europejskich zabronione jest nie tylko hodowanie, ale nawet posiadanie pitbuli. Hodowcom amstaff�w zale�y na tym, aby ich psy by�y opanowane, nieagresywne, �eby nadawa�y si� zar�wno na wystawy, jak i do towarzystwa.

�ywienie

Chocia� nie imponuje wzrostem, nikt nie odm�wi amstaffowi niezwyk�ej postury. Pot�ny, doskonale umi�niony, wygl�da jak prawdziwy gladiator. Zbudowanie takiej masy mi�ni wymaga dostarczenia du�ej ilo�ci bia�ka. Oczywi�cie samo bia�ko w karmie nie wystarczy. PIes musi trenowa�: biega�, ci�gn��, skaka� itd. Taki trening wymaga podawania mu specjalistycznych karm gotowych lub skorzystania z wiedzy do�wiadczonego �ywieniowca, specjalisty od ps�w sportowych. Karma dla trenuj�cego psa, opr�cz wysokiej jako�ci bia�ka, powinna tak�e zawiera� odpowiedni� ilo�� t�uszczu i sk�adniki mineralno-witaminowe. Musi by� maksymalnie skoncentrowana i jak najlepiej przyswajalna. Amstaff kanapowiec nie jest tak wymagaj�cy i komponuj�c dawk� pokarmow�, trzeba mie� na wzgl�dzie problemy z nadwag�.